Wanneer is een zelfstandige brandwacht vereist bij evenementen?

Context bij inzet van zelfstandige brandwacht bij evenementen

De inhoud is gebaseerd op de Omgevingswet, het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BGBOP) en de Handreiking Evenementenveiligheid 2018.

Veiligheidskundig principe

zelfstandige brandwacht kan vereist worden bij evenementen met verhoogd brandrisico, zoals open vuur, pyrotechniek of grote bezoekersaantallen.
De gemeente en veiligheidsregio bepalen dit via de omgevingsvergunning en risicobeoordeling.
Eerlijke samenwerking tussen organisator, zelfstandige brandwacht en opdrachtgever helpt misverstanden over rolverdeling en bevoegdheden te verminderen.

Waar het wringt

Inzet rond evenementen volgt wet- en regelgeving, maar de praktische uitwerking verschilt per locatie en risico.

Deze bijdrage biedt context en aandachtspunten; de uiteindelijke beoordeling blijft contextafhankelijk.

Wat dit betekent voor veiligheid

Scope: wat valt wel of niet onder de inzet?
Bevoegdheden: wie beslist bij escalatie of stop?
Communicatie: wie is aanspreekpunt en hoe verloopt overdracht?
Documentatie: welke afspraken moeten toetsbaar blijven?

Wat ProBrandwacht bijdraagt

ProBrandwacht licht de markt en kaders voor zelfstandige samenwerking toe, zodat afspraken goed voorbereid kunnen worden.

ProBrandwacht geeft uitleg en aandachtspunten; beslissingen over inzet worden genomen door de betrokken partijen.

Waar ligt de verantwoordelijkheid?

De verantwoordelijkheid voor afspraken, uitvoering en naleving ligt bij organisator, opdrachtgever en professional.

Heldere rolverdeling maakt die verantwoordelijkheid uitlegbaar.

1. Wettelijke basis: BGBOP en Omgevingswet

Sinds de invoering van de Omgevingswet vallen evenementen onder het
Besluit Brandveilig Gebruik en Basishulpverlening Overige Plaatsen (BGBOP).

Het BGBOP bepaalt dat de organisator verantwoordelijk is voor brandveilig gebruik van het terrein of gebouw.
De gemeente (vergunningverlener) en veiligheidsregio (adviesorgaan) kunnen vervolgens extra brandveiligheidsmaatregelen eisen.
Een van die maatregelen kan het aanstellen van gecertificeerde brandwachten zijn.

🔍 Er bestaat géén landelijke norm die exact voorschrijft hoeveel brandwachten vereist zijn.
De verplichting ontstaat via de vergunning en de bijbehorende risicobeoordeling door de veiligheidsregio.

2. Handreiking Evenementenveiligheid (HEV 2018)

De HEV 2018 is geen wet, maar een landelijk procesmodel dat gemeenten en veiligheidsregio’s gebruiken bij vergunningverlening.
Het model helpt risico’s systematisch te beoordelen.

Klasse	Type evenement	Voorbeelden	Adviesrol veiligheidsregio
A	Laag risico	buurt-evenement, jaarmarkt	standaardadvies
B	Middel risico	braderie, sporttoernooi	maatwerkadvies
C	Hoog risico	dance-event, vuurwerkshow	integraal veiligheidsplan vereist

Bij klasse B en C kan de veiligheidsregio adviseren dat er brandwachten of manschappen A/B aanwezig moeten zijn, afhankelijk van:

de brandgevaarlijke activiteiten (gas, stroom, vuur, pyro);
de omvang van bezoekersstromen;
de complexiteit van de locatie (vluchtwegen, tribunes, tentconstructies).

3. Vergunning & veiligheidsplan

De brandweer wordt in de meeste gevallen betrokken bij de beoordeling van het veiligheidsplan.
Dit plan beschrijft onder meer:

de organisatie van de hulpverlening (BHV, EHBO, zelfstandige brandwacht);
de vluchtwegen en blusmiddelen;
de taken en bevoegdheden van personeel;
en de communicatiemiddelen (portofoons, noodnummers).

Pas na goedkeuring verleent de gemeente de vergunning.
Daarin wordt expliciet vastgelegd of brandwachten vereist zijn en hoeveel.

4. Certificaten en kwalificaties

Afhankelijk van het risico kunnen één of meer van de volgende certificaten vereist zijn:

BHV / EHBO – basishulpverlening bij incidenten;
VCA – veilig werken op tijdelijke werkplekken;
Manschap A of B – brandweerkwalificatie, vereist bij verhoogd risico of open vuur.

🧩 In de praktijk vragen veel veiligheidsregio’s dat ten minste één leidinggevende zelfstandige brandwacht beschikt over Manschap A of een vergelijkbaar diploma, om de communicatie met de brandweer soepel te laten verlopen.

5. Praktijkvoorbeeld: indoor muziekfestival

Verwachte bezoekers: ±6.000
Risico’s: lichtshows, gasgestookte catering, tijdelijke tribunes
Advies veiligheidsregio: zes brandwachten, waarvan twee met Manschap A/B, aanwezig tijdens piekuren.

Leg vast welke certificaten nodig zijn, wie aanspreekpunt is en hoe communicatie tijdens de inzet verloopt.

6. Tips voor organisatoren

Start minimaal zes weken vooraf met het indienen van het veiligheidsplan.
Geef duidelijk aan welke activiteiten plaatsvinden (gas, pyro, stroom, tenten).
Vermeld gewenste certificaten en bevoegdheden bij de aanvraag.
Plan een evaluatiemoment na afloop; vervolgopdrachten leiden vaak tot betere afspraken en continuïteit.

Kernpunten in de praktijk

Een zelfstandige brandwacht is niet automatisch wettelijk vereist,
maar kan wél vereist worden gesteld via de vergunning,
op basis van de BGBOP en de HEV 2018.
De exacte bezetting en kwalificaties worden bepaald door de veiligheidsregio in overleg met de organisator.

🔒 Kernboodschap:
Heldere, toetsbare afspraken over rolverdeling, bevoegdheden en verantwoordelijkheden voorkomen misverstanden.
Een goed veiligheidsplan versterkt de samenwerking tussen organisator, zelfstandige brandwacht en brandweer. Dat komt uiteindelijk de veiligheid van iedereen ten goede.

Bronnen

Afbakening

Context & ondersteuning: Deze bijdrage biedt veiligheidskundige context en praktische handvatten om rollen en afspraken helder te maken. Aanvullend: operationele keuzes en waarborgen worden in de praktijk gemaakt. Lees het volledige kader ->